AI bilandarslik

Chuqur qoʻllanma · darslikdan alohida

Agent javob bermaydi. Ishni bajaradi.

Chatda siz soʻraysiz, u yozadi, qolganini oʻzingiz qilasiz. Agentda siz topshirasiz — u qidiradi, oʻqiydi, yozadi, tekshiradi va tayyor ishni qaytaradi.

Markazdagi yorugʻ oltiburchakdan olti xil asbobga ketgan chiziqlar
01Boshlanish

Chat gapiradi, agent qiladi

Ikkalasining ichida bir xil model turadi. Farq — modelga qoʻl berilganida.

Chapda devordagi yopiq tuynuk, oʻngda toʻrtta bekatdan oʻtib tayyor toʻplamga aylanadigan yorugʻ yoʻl

Chat

Siz yozasiz — u javob qaytaradi. Undan keyingi hamma narsa sizniki: manbani topish, matnni fayllarga joylash, formatlash, joʻnatish. U sizning papkangizni ham, kanalingizni ham koʻrmaydi.

Bitta savolga bitta javob kerak boʻlsa — chat yetadi va u eng tezi.

Agent

Siz topshirasiz — u ishni bosqichma-bosqich olib boradi. Fayl ochadi, internetdan qidiradi, yozadi, oʻz ishini tekshiradi va kerak boʻlsa qaytadan qiladi. Har qadamda sizdan soʻrab oʻtirmaydi — chegaralarni oldindan siz belgilab qoʻygansiz.

Ish koʻp bosqichli boʻlsa yoki takrorlanadigan boʻlsa — agent.

02Amaliyot

Nimalarni qilish mumkin

Oltita haqiqiy ish. Har birida yonma-yon: hozir qanday qilyapsiz va agent bilan qanday boʻladi. Foyda shu ikki ustunning farqida koʻrinadi.

Haftalik kanal postlari

Ketma-ket

Hozir shunday qilasiz5 bosqich, hammasi sizniki

  1. 1Mavzuni oʻylab topasiz va rejaga qaraysiz
  2. 2Manbalarni qidirasiz va oʻqiysiz
  3. 3Matnni yozasiz
  4. 4Raqam va sanalarni qayta tekshirasiz
  5. 5Formatlaysiz, sarlavha oʻylaysiz, joylaysiz

Agent bilan shunday boʻladi3 bosqich

  1. 1Rejadan mavzuni olib konveyerga berasiz
  2. 2Tayyor matnni oʻqiysiz
  3. 3Bitta-ikkita joyni tuzattirasiz va chop etasiz

Nima yutasiz. Beshta bosqichdan siz faqat oxirgisini qilasiz. Qolgan toʻrttasi — konveyerda.

Cowork tayyorlagan haftalik hisobot: koʻrsatkichlar, ustunli diagramma, doiraviy diagramma va asosiy xulosalar

Natija shunday koʻrinishda chiqadi.

Bu — Cowork tayyorlagan haftalik hisobot: koʻrsatkichlar, diagrammalar va tayyor xulosalar. Siz mavzuni va manbani bergansiz, qolganini u yigʻgan.

Skrinshot: Anthropic — claude.com

Yuqorida uzun va aylanma yoʻl, pastda xuddi shu ikki nuqtani bogʻlaydigan qisqa va yorugʻ yoʻl

Foyda tezlikda emas, bosqichlar sonida

Agent sizdan tez yozgani uchun emas — sizning zimmangizdagi bosqichlar soni kamaygani uchun foyda beradi. Beshta bosqichli ishda siz bittasini qilib qolsangiz, tejalgan vaqt oʻsha toʻrt bosqichga ketadigan diqqatdir.

Shuning uchun birinchi savol «qancha tez?» emas, «qaysi bosqichlarni topshira olaman?» boʻladi.

03Oʻrnatish

Oʻrnatish va birinchi seans

Terminal koʻrmagan boʻlsangiz — Claude Desktop. Yettita qadam, taxminan yigirma daqiqa. Havolalar rasmiy manbaga olib boradi.

Tavsiya

Claude Desktop

Terminal koʻrmagan odam uchun — sizga shu

Kompyuterga oʻrnatiladigan dastur. Uchta boʻlimi bor: **Chat** — oddiy suhbat, **Cowork** — ishni topshirib ketadigan joy, **Code** — oʻz papkangizda nazorat bilan ishlaydigan joy. Oxirgi ikkitasi ham fayl bilan ishlaydi va ikkalasi ham sizga yaraydi.

Muqobil

Claude Code (terminal)

Terminalda ishlashga oʻrgangan boʻlsangiz

Buyruq satridan ishlaydigan variant. Xuddi shu dvigatel, faqat oynasiz. Ikkalasini bir vaqtda bitta papkada ishlatsa boʻladi — sozlamalari umumiy.

Qaysi boʻlimda ishlaysiz

Uchtasidan ikkitasi fayl bilan ishlaydi va ikkalasi ham sizga yaraydi. Tanlov ish turida emas — qancha nazorat va takrorlanuvchanlik kerakligida.

Claude Desktop dasturining Cowork boʻlimi: «Work in a folder» tugmasi va pastida ketayotgan ishlar roʻyxati

Cowork

Ishni topshirib qoʻyasiz va ketasiz. U alohida muhitda oʻzi ishlaydi, siz boshqa narsa qilib turasiz.

QachonBir martalik katta ish: hujjatlarni saralash, uzun materialdan xulosa, tahlil.
SozlashDeyarli yoʻq. Papkani koʻrsatasiz va topshiriqni yozasiz.
NazoratKamroq. Natijani oxirida koʻrasiz.
Claude Desktop dasturining Code boʻlimi: topshiriq qatori, ish joyi tanlagichi va tayyor takliflar

Code

Oʻz papkangizda, oʻz qoidalaringiz bilan ishlaydi. Har oʻzgarishni koʻrib turib tasdiqlaysiz.

QachonHar hafta takrorlanadigan ish: konveyer, oʻz yoʻriqnomangiz, oʻz agentlaringiz.
SozlashBir marta: CLAUDE.md, namunalar papkasi, ruxsatlar.
NazoratToʻliq. Har fayl oʻzgarishi tasdiq soʻraydi.

«Code» degan nom adashtiradi

U dastur yozish uchun emas — fayl bilan ishlaydigan agent. Fayl esa matnli qoralama, jadval yoki dars rejasi boʻlishi mumkin — kod boʻlishi shart emas. Skrinshotdagi topshiriqlar dasturchilarga moʻljallangan, chunki rasm dasturchilar uchun olingan — bu boʻlimning chegarasi emas.

Bu qoʻllanmadagi hamma jiddiy narsa aynan shu boʻlimda ishlaydi: yoʻriqnoma fayli, namunalar papkasi, toʻrt bekatli konveyer, oʻz agentlaringiz va ruxsat rejimlari. Cowork sodda, Code esa kuchliroq va takrorlanadi.

Claude Desktop dasturining Chat boʻlimi: salomlashuv, topshiriq qatori va tagida tez tugmalar

Chat — uchinchisi

Fayllaringizga umuman tegmaydi. Bitta savolga bitta javob kerak boʻlganda eng tezi: sarlavha variantlari, qisqa tahrir, atama izohi. Agent emas — shuning uchun bu qoʻllanmada undan koʻp gapirilmaydi.

Skrinshotlar: Anthropic'ning rasmiy qoʻllanmasidan — claude.com. Dastur yangilanib turadi, shuning uchun tugmalar joyi biroz farq qilishi mumkin.

Qaysi tugma qayerda turadi

Quyidagilar — oʻsha skrinshotlardan kesib olingan haqiqiy boshqaruvlar. Ekranda nimani qidirishingizni bilib olasiz.

  • Uchta boʻlim — eng tepada

    Uchta boʻlim — eng tepada

    Oyna ochilganda birinchi shu koʻrinadi. Ishni topshirib ketmoqchi boʻlsangiz — «Cowork», oʻz papkangizda nazorat bilan ishlamoqchi boʻlsangiz — «Code».

  • Topshiriq qatori

    Topshiriq qatori

    Oʻrtadagi katta oyna. Chapdagi «+» — fayl biriktirish va buyruqlar. Oʻngda model nomi turadi: bosib almashtirasiz.

  • «Work in a folder» — papkani biriktirish

    «Work in a folder» — papkani biriktirish

    Topshiriq qatori ichida, chap tomonda. Shu tugma bilan agent koʻradigan papkani belgilaysiz. Yonida model, oʻng chekkada ishni boshlash tugmasi.

  • Ketayotgan ishlar

    Ketayotgan ishlar

    Bir vaqtda bir nechta topshiriq yurishi mumkin. Ular shu yerda turadi — bittasini bosib, qayerga yetganini koʻrasiz.

  • Sozlamalardagi ruxsat kaliti

    Sozlamalardagi ruxsat kaliti

    Ruxsatlar shunday koʻrinadi: qisqa izoh va bitta kalit. Yoqilgan boʻlsa — Claude ekranni koʻra oladi; oʻchirilgan boʻlsa — yoʻq.

  • Chat boʻlimidagi tez tugmalar

    Chat boʻlimidagi tez tugmalar

    Chat oynasida topshiriq qatori ostida turadi: kod, matn yozish, yaratish, oʻrganish va Drive'dan fayl olish.

Kadrlar Anthropic'ning rasmiy materiallaridan olingan — qoʻllanma va yordam markazi. Har biri Retina ekranda ham tiniq chiqishi uchun oʻz kengligining yarmidan katta koʻrsatilmaydi. Dastur yangilanadi — tugmalar joyi biroz siljishi mumkin.

  1. 01

    Rejangizni tekshiring

    Claude Code bepul rejada ishlamaydi. Pro, Max, Team yoki Enterprise kerak. Buni birinchi bilib qoʻying — koʻpchilik shu yerda toʻxtaydi.

    Ishlaydigan hisob.

  2. 02

    Dasturni yuklab oling

    Yuqoridagi havoladan oʻz tizimingizga mos faylni oling va oching. macOS'da Applications papkasiga, Windows'da Start menyusiga tushadi.

    Kompyuterda turgan Claude dasturi.

  3. 03

    Windows boʻlsa — Git ham oʻrnating

    Windows'da Code boʻlimidagi mahalliy seanslar ishlashi uchun Git kerak. Mac'da bu qadam tushib qoladi — Git odatda tizim bilan birga keladi.

    Windows'da ishlaydigan mahalliy seans.

  4. 04

    Kiring

    Dasturni ochib, Claude hisobingiz bilan kiring. Keyin boʻlimni tanlang: birinchi kun uchun Cowork soddaroq — topshirasiz va ketasiz. Har hafta takrorlanadigan ish qurmoqchi boʻlsangiz Code ni oling: yoʻriqnoma, namunalar va konveyer oʻsha yerda ishlaydi.

    Ochiq ish boʻlimi.

  5. 05

    Papkani biriktiring

    Papkani biriktiring: Cowork'da bu Work in a folder, Code'da esa muhitni Local qilib Select folder. Kichik va oʻzingiz yaxshi biladigan papkadan boshlang.

    Agent koʻradigan ish maydoni.

  6. 06

    Birinchi topshiriqni bering

    Topshiriq qatoriga oddiy narsa yozing. Masalan: «shu papkadagi hujjatlarni koʻrib chiq va nima borligini bir betda tushuntir».

    Birinchi javob va birinchi tasdiq soʻrovi.

  7. 07

    Oʻzgarishni koʻrib tasdiqlang

    Agent faylga tegmoqchi boʻlganda avval soʻraydi: qaysi fayl va nima oʻzgarishi koʻrsatiladi. Siz tasdiqlamaguningizcha fayllaringiz oʻzgarmaydi.

    Nazorat sizda ekanini oʻz koʻzingiz bilan koʻrasiz.

04Ish maydoni

Papkani nega biriktirasiz

Bu qadam tashlab ketiladi va keyin hamma narsa ishlamaydi. Papka — agentning butun dunyosi: undan tashqarida u koʻr.

Yorugʻ chegara ichidagi papka va unga ulangan hujjatlar, chegaradan tashqarida esa qorongʻida qolgan hujjatlar
  • ·

    Chegara — bu xavfsizlik

    Agent faqat siz koʻrsatgan papkani koʻradi. Undan tashqaridagi hujjatlaringiz, suratlaringiz va boshqa ishlaringiz u uchun umuman mavjud emas.

  • ·

    Yoʻriqnoma shu yerda yashaydi

    Papkaning ildizidagi CLAUDE.md har seansda oʻzi oʻqiladi. Papka biriktirilmasa, uni oʻqiydigan joy ham yoʻq.

  • ·

    Natija shu yerga tushadi

    Agent yozgan har bir fayl shu papkada paydo boʻladi. Nusxa koʻchirish tugaydi — natija oʻz joyida turadi.

  • ·

    Bekatlar shu yerda uchrashadi

    Konveyerdagi agentlar bir-biriga fayl orqali uzatadi. Umumiy papka boʻlmasa, uzatadigan joy ham boʻlmaydi.

05Anatomiya

Agent nimalardan yigʻiladi

Agent — sehr emas, beshta qismdan yigʻilgan narsa. Bittasi yetishmasa, aynan qaysi biri yetishmayotgani natijadan koʻrinib turadi.

Yoʻriqnoma

Bir marta yozib qoʻyiladigan doimiy qoidalar: agent qaysi rolda ishlaydi, qanday ohangda yozadi, nimani hech qachon qilmaydi. Har suhbatda qayta yozilmaydi — u fayl boʻlib turadi va oʻzi oʻqiladi.

Amalda«Sen bolalar kiyimlari doʻkonining kontent muharririsan. Auditoriya — 25-40 yoshdagi onalar. Hech qachon qichqiriq sarlavha yozma, ikkitadan ortiq emoji ishlatma, narxni oʻzing oʻylab topma.»

Boʻlmasa: har safar bir xil gapni qaytadan yozasiz va agent har safar biroz boshqacha ishlaydi. Natija barqaror boʻlmaydi.

06Sozlash

Birinchi agentni ishga tushirish

Yetti qadam. Birinchi marta yarim soat oladi, keyin har yangi agent uchun oʻn daqiqa.

  1. 01

    Ish joyini tanlang

    Agent fayl bilan ishlashi kerak boʻlsa — Claude Code yoki Cowork. Faqat matn kerak boʻlsa, oddiy suhbatning oʻzi yetadi va bu bosqichni tashlab ketasiz.

    Ochilgan ish joyi.

  2. 02

    Papka tuzing

    Bitta papka: ichida namunalar, brend qoidalari, oxirgi oyning materiallari. Agent shu papkani koʻradi. Tarqoq fayl — tarqoq natija.

    Bir joyga yigʻilgan ish materiallari.

  3. 03

    Yoʻriqnomani yozing

    Papkaga matnli fayl qoʻying va unga oxirgi bir haftada Claude'ga ikki martadan koʻp aytgan gaplaringizni koʻchiring. Oʻn qator yetadi.

    Har suhbatda oʻzi oʻqiladigan doimiy qoidalar.

  4. 04

    Namunalarni qoʻying

    Oʻzingiz yozgan eng yaxshi 3-5 ta matnni alohida papkaga soling. Yomon namunani ham qoʻshing va «bunday qilma» deb belgilang — chegara shundan aniq boʻladi.

    Sifatning koʻrinadigan oʻlchovi.

  5. 05

    Ruxsatlarni sozlang

    Oʻqishga ruxsat bering. Yozishni tasdiq bilan qoldiring. Oʻchirish va joʻnatishni umuman yopib qoʻying — bularni odam qiladi.

    Xavfsiz chegaralar.

  6. 06

    Bitta ishda sinang

    Katta ishdan boshlamang. Ertaga kerak boʻladigan bitta topshiriqni bering va natijani oxirigacha koʻring.

    Ishlaydimi yoki yoʻqmi — aniq javob.

  7. 07

    Yoʻriqnomani tuzating

    Nima notoʻgʻri chiqqan boʻlsa, uni chatda tuzatmang — yoʻriqnomaga qator qoʻshing. Bu bosqich hech qachon tugamaydi va agent aynan shundan yaxshilanadi.

    Har hafta biroz kuchliroq boʻladigan agent.

Ochiq papkaga tushayotgan yoʻriqnoma, kalit va namunalar toʻplami
Ochiq, yarim ochiq va qulflangan uchta darvoza

Ruxsat uch darajali: oʻqish ochiq, yozish tasdiq bilan, oʻchirish va joʻnatish yopiq. Oxirgi ikkitasi qaytarilmaydi — tezlik uchun ham ochmang.

Yoʻriqnomaning toʻliq matni

CLAUDE.mdPapkaning ildiziga CLAUDE.md nomi bilan saqlanadi va har suhbatda oʻzi oʻqiladi.
# Kim va nima uchun
Men bolalar kiyimlari doʻkonining Telegram kanalini yurituvchiman.
Obunachilar — 25-40 yoshdagi onalar, Toshkent va viloyatlar.

# Ohang
- Oddiy, issiq, «siz»lab murojaat
- Qisqa gaplar. Bitta gapda bitta fikr.
- Ohangni namunalar/ papkasidagi postlardan ol, taʼrifdan emas

# Har doim
- Narx va chegirmani faqat men bergan maʼlumotdan ol
- Har postda bitta aniq harakatga chaqiruv boʻlsin
- Oʻlcham haqidagi savolga qanday javob olish yoʻlini koʻrsat

# Hech qachon
- Qichqiriq sarlavha va BOSH HARFLI soʻzlar
- 2 tadan ortiq emoji
- «Hurmatli mijozlar», «Eʼtiboringiz uchun rahmat»
- Narx yoki chegirma foizini oʻzing oʻylab topish
- Sogʻliq yoki xavfsizlik boʻyicha daʼvo qilish

# Format
- Telegram: 700 belgigacha, sarlavhasiz
- Instagram: 2200 belgigacha, oxirida 5 ta hashtag

# Ish tartibi
- Har doim avval bitta variant koʻrsat, men tasdiqlaganimdan keyin koʻpaytir
- Ishonchsiz boʻlsang «bilmayman» deb yoz, taxmin qilma

Papka shunday koʻrinadi

Papka tuzilishiBekatlar bir-biriga fayl orqali uzatadi
kontent/
├── CLAUDE.md            ← yoʻriqnoma, oʻzi oʻqiladi
├── qoidalar.md          ← brend talablari, uzunroq
├── namunalar/
│   ├── yaxshi-1.md      ← oʻz postingiz
│   ├── yaxshi-2.md
│   ├── yaxshi-3.md
│   └── yomon-1.md       ← «bunday qilma» deb belgilangan
└── hafta-34/
    ├── faktlar.md       ← 1-bekat chiqishi
    ├── qoralama.md      ← 2-bekat
    ├── tuzatishlar.md   ← 3-bekat
    └── tayyor.md        ← 4-bekat, siz koʻrasiz

Agentlar bir-biri bilan gaplashmaydi — ular fayl orqali uzatadi. Birinchi bekat faktlar.md ni yozadi, ikkinchisi oʻshani oʻqiydi. Shuning uchun har qaysi bosqichda nima chiqqanini oʻzingiz ochib koʻrishingiz mumkin.

07Reference

Namunani qanday berish kerak

Beshta qismning ichida eng kuchlisi. Natija «AI yozgan» boʻlib chiqsa — sabab deyarli har doim shu yerda.

Uchta namuna varagʻidan yorugʻ yadroga, undan esa xuddi shunday uchta yangi varaqqa ketgan chiziqlar
  1. 01

    Sifatlar emas, matn bering

    «Jonli va professional yoz» — bu hech narsa demaydi. Uch dona oʻz matningiz esa hamma narsani aytadi.

  2. 02

    Eng yaxshisini bering

    Agent koʻrganini takrorlaydi. Oʻrtacha namuna bersangiz — oʻrtacha natija olasiz.

  3. 03

    Yomonini ham koʻrsating

    Bitta yoqmagan matnni qoʻshib «bunday qilma» deb belgilang. Chegara ikki tomondan aniq boʻladi.

  4. 04

    Chatga emas, faylga

    Chatdagi namuna suhbat bilan birga yoʻqoladi. Fayldagisi har safar oʻzi oʻqiladi.

  5. 05

    Tasdiqlanganini qaytaring

    Yoqqan natijani namunalar papkasiga qoʻshing. Agent vaqt oʻtib yaxshilanadigan yagona yoʻl — shu.

08Nazorat

Ruxsat rejimlari va «bypass»

Oltita rejim bor va ular tezlik bilan nazorat orasidagi tanlov. Rasmiy nomlari bilan beriladi — dasturda xuddi shunday koʻrasiz.

Claude sozlamalaridagi ruxsat kaliti: «Computer use» yozuvi, qisqa izoh va yoqilgan kalit

Ruxsat aynan shunday koʻrinadi.

Har bir ruxsat — qisqa nom, bir gaplik izoh va bitta kalit. Yoqilgan boʻlsa agent oʻsha ishni qila oladi, oʻchirilgan boʻlsa — yoʻq. Faylga tegishdan oldin esa alohida soʻraydi: qaysi fayl va nima oʻzgarishi koʻrsatiladi.

Quyidagi rejim shu savol qanchalik tez-tez berilishini belgilaydi.

Skrinshot: Anthropic — support.claude.com

  • Manual

    default

    Faqat oʻqiydi

    Boshlanishida va jiddiy ishda. Sukut boʻyicha shu turadi.

  • Edit automatically

    acceptEdits

    Oʻqish, fayl tahriri va oddiy fayl amallari

    Natijani oʻzingiz koʻrib borayotganda — tasdiq soʻrash charchatganda.

  • Plan

    plan

    Oʻqiydi va reja tuzadi, hech narsani oʻzgartirmaydi

    Katta ishdan oldin. Avval rejani koʻrasiz, keyin ruxsat berasiz.

  • Auto

    auto

    Hammasini, orqa fonda xavfsizlik tekshiruvi bilan

    Uzoq davom etadigan ishda. Hisobingiz shartlarga mos kelsa koʻrinadi.

  • Don't ask

    dontAsk

    Faqat oldindan ruxsat berilgan asboblarni

    Avtomatlashtirilgan skriptlar uchun. Roʻyxatda yoʻq narsa umuman ishlamaydi.

  • Bypass permissions

    bypassPermissions

    Hammasini, hech qanday tekshiruvsiz

    Rasmiy hujjat buni faqat izolyatsiya qilingan muhitda — konteyner yoki virtual mashinada ishlatishni aytadi.

«Bypass permissions» — nima va qayerda

«Bypass permissions» — barcha tasdiq soʻrovlarini va xavfsizlik tekshiruvlarini oʻchiradigan rejim. Agent nima qilmoqchi boʻlsa, soʻramasdan qiladi.

U sukut boʻyicha roʻyxatda koʻrinmaydi. Terminalda claude --permission-mode bypassPermissions yoki --dangerously-skip-permissions bilan ishga tushirsangiz yoki sozlamalarga permissions.defaultMode qoʻysangiz paydo boʻladi. VS Code kengaytmasida esa avval sozlamalardagi «Allow dangerously skip permissions» belgisini yoqish kerak.

Bu rejimda ham baʼzi narsalar toʻxtatadi: siz yozgan deny va ask qoidalari, tashkilot qoʻygan tasdiq talablari, va rm -rf / kabi butun diskni oʻchiradigan buyruqlar uchun himoya.

Oddiy kontent va metodik ish uchun bu rejim kerak emas. Tasdiq soʻrash charchatgan boʻlsa, «Edit automatically» yoki «Auto» ni oling — ular tezlikni beradi, lekin himoyani butunlay olib tashlamaydi.

09Xotira

Kontekst nima va nega toʻlib qoladi

Kontekst — agentning ish stoli. Unda joy tugasa, aniqlik pasayadi. Buni koʻradigan va boshqaradigan buyruqlar bor.

Qatlamlar bilan toʻlib borayotgan idish va tepasidagi chegara chizigʻi

Har bir xabaringizda butun suhbat qaytadan yuboriladi.

Shuning uchun ertalab boshlangan suhbatda kechqurun berilgan bitta qisqa savol ham arzon tushmaydi. Chegaraga yaqinlashganda Claude eski qismni oʻzi qisqartiradi — seans toʻxtamaydi, lekin tafsilotlar yoʻqoladi.

Yechim oddiy: mavzu oʻzgarganda yangi suhbat oching.

Kontekstni nima toʻldiradi

  • Tizim yoʻriqnomasiSiz koʻrmaysiz, lekin har doim birinchi yuklanadi.
  • CLAUDE.md va xotiraSizning doimiy qoidalaringiz.
  • Skills roʻyxatiFaqat nomlari. Toʻliq matni ishlatilganda yuklanadi.
  • Ulangan asboblarMCP serverlaringizning asbob nomlari.
  • Sizning xabaringizOdatda eng kichik qism.
  • Oʻqilgan har bir faylKontekstni eng tez toʻldiradigan narsa.
  • Butun suhbat tarixiHar bir xabar va har bir javob, boshidan beri.

Uni boshqaradigan beshta buyruq

  • /context

    Kontekst hozir nima bilan toʻlganini boʻlimlarga ajratib koʻrsatadi va nimani kamaytirish mumkinligini aytadi.

  • /compact

    Suhbatni qisqartirilgan xulosaga almashtiradi. /compact faqat matn variantlariga eʼtibor ber deb yoʻnaltirsa ham boʻladi.

  • /clear

    Butunlay yangi suhbat boshlaydi. Boshqa mavzuga oʻtganda eng toʻgʻri harakat.

  • /usage

    Sarfingizni va reja chegarangizni koʻrsatadi.

  • /memory

    Yoʻriqnoma fayllarini ochadi va tahrirlaydi.

10Tejamkorlik

Token va vaqtni qanday tejaysiz

Sakkizta odat. Uchta nuqta — taʼsiri kuchli, bitta nuqta — foydali qoʻshimcha. Birinchi uchtasi qolganlarining hammasidan koʻproq beradi.

  • Mavzu oʻzgarsa — /clear

    Eski suhbat har bir yangi xabarda qayta yuboriladi. Boshqa ishga oʻtganda uni tozalash eng katta tejamkorlik.

  • Ishga mos model tanlang

    Sonnet koʻpchilik ish uchun yetadi va Opus'dan arzon. Opus'ni murakkab, koʻp bosqichli qarorlar uchun saqlang. Mayda ish uchun Haiku.

  • CLAUDE.md ni qisqa tuting

    U har seansda toʻliq yuklanadi. Rasmiy tavsiya — 200 qatordan oshmasin. Uzun koʻrsatmalarni Skill'ga koʻchiring: ular faqat kerak boʻlganda yuklanadi.

  • Aniq soʻrang

    «Loyihani yaxshila» degan soʻrov agentni hamma faylni oʻqishga majbur qiladi. «Falon fayldagi ikkinchi boʻlimni qisqartir» esa bitta faylni oʻqitadi.

  • Katta ishni rejadan boshlang

    Plan rejimida avval reja koʻrsatiladi. Notoʻgʻri yoʻldan qaytish — bajarilgan ishni qaytarishdan ancha arzon.

  • Koʻp matn chiqaradigan ishni subagentga bering

    Uzun jurnal yoki koʻp faylni oʻqish subagentning oʻz kontekstida qoladi, sizga faqat xulosa qaytadi.

  • Ishlatmaydigan ulanishlarni oʻchiring

    /mcp bilan roʻyxatni koʻring. Har bir ulangan server kontekstda joy egallaydi.

  • Oʻylash darajasini pasaytiring

    Oddiy ishda /effort bilan pastroq daraja oling. Oʻylash tokenlari ham hisobga kiradi.

11Takrorlash

Skills, buyruqlar va oʻz agentingiz

Bir xil koʻrsatmani ikkinchi marta yozayotgan boʻlsangiz — uning oʻrni chatda emas, faylda. Ikki xil fayl bor va ular boshqa ishni qiladi.

Skill — takrorlanadigan ish

Papkasining nomi buyruqqa aylanadi: quyidagi fayl /haftalik-post buyrugʻini yaratadi. Faqat ishlatilganda yuklanadi, shuning uchun uzun boʻlsa ham kontekstni band qilmaydi.

SKILL.mdPapka nomi buyruq nomiga aylanadi
---
name: haftalik-post
description: Haftalik Telegram post tayyorlaydi. Foydalanuvchi «haftalik post» yoki «kanalga post» desa ishga tushadi.
---

# Haftalik post

1. `namunalar/` papkasidagi 3 ta postni oʻqi va ohangni ol.
2. Foydalanuvchidan mavzu va muddatni soʻra, agar aytilmagan boʻlsa.
3. Postni yoz: 700 belgigacha, sarlavhasiz, oxirida bitta chaqiruv.
4. Emoji 2 tadan oshmasin. BOSH HARFLI soʻz ishlatma.
5. Yozib boʻlgach, eng zaif 2 ta joyni oʻzing koʻrsat.

Agent — alohida ishchi

Agentning oʻz kontekst oynasi, oʻz asboblari va oʻz modeli boʻladi. Uning oʻqigan fayllari sizning suhbatingizga tushmaydi — sizga faqat xulosa qaytadi.

tanqidchi.mdFaylni oʻzingiz yozasiz yoki Claude'ga yozdirasiz
---
name: tanqidchi
description: Tayyor matnni tekshiradi va zaif joylarni koʻrsatadi. Matn yozilgandan keyin ishlatiladi.
tools: Read, Grep, Glob
model: haiku
---

Sen tanqidchisan. Matnni hech qachon oʻzing tuzatmaysan — faqat koʻrsatasan.

Har bir eʼtiroz uchun aniq yoz:
- Qaysi gapda (gapni koʻchirib qoʻy)
- Nima muammo
- Nima qilish kerak

Maqtama va umumiy baho berma. Eng zaif 3 ta joydan ortiq yozma.

Fayllar qayerda turadi

  • ~/.claude/skills/<nom>/SKILL.mdBarcha loyihalaringizda ishlaydi
  • .claude/skills/<nom>/SKILL.mdFaqat shu papkada ishlaydi
  • ~/.claude/agents/<nom>.mdBarcha loyihalar uchun agent
  • .claude/agents/<nom>.mdFaqat shu papka uchun agent
12Integratsiya

Tashqi xizmatlarni ulash

MCP — bir marta kelishilgan umumiy ulagich. Notion, Asana, jadval, papka yoki oʻz tizimingiz: ulangandan keyin nusxa koʻchirish tugaydi.

Ulanishni qoʻshishTerminalda bir marta yoziladi
# Rasmiy Notion serverini ulash
claude mcp add --transport http notion https://mcp.notion.com/mcp

# Ulangan serverlarni koʻrish, kirish va oʻchirish
/mcp

Tayyor va tekshirilgan ulanishlar roʻyxati Anthropic Directory'da turadi. U yerdagi har qanday xizmatni xuddi shu buyruq bilan ulasa boʻladi. Ulangandan keyin /mcp bilan roʻyxatni koʻrasiz, hisobingizga kirasiz yoki ishlatmaydiganini oʻchirasiz.

Har bir ulangan xizmat kontekstda joy egallaydi. Shuning uchun keraksizini oʻchirib turing — bu tejashning bir qismi.

Rozetka va undan turli xizmatlarga ketgan simlar
13Til

Qaysi tilda gaplashish kerak

Bu sifat masalasi emas, narx masalasi. Javob toʻrt qatorda.

  • 01

    Oʻzbekcha yozsangiz boʻladi

    Claude oʻzbek tilini tushunadi va oʻzbekcha javob beradi. Til tanlash sifat masalasi emas.

  • 02

    Lekin oʻzbekcha qimmatroq turadi

    Bir xil maʼnodagi matn oʻzbekchada inglizchadan koʻproq boʻlakka boʻlinadi. Har seansda oʻqiladigan uzun yoʻriqnoma uchun bu sezilarli farq beradi.

  • 03

    Amaliy yechim

    Kundalik suhbatni oʻzingizga qulay tilda yuriting. Uzun va har safar oʻqiladigan CLAUDE.md ni qisqa yozing — istasangiz inglizcha. Natija tili esa har doim alohida talab qilib qoʻyiladi.

  • 04

    Natija tilini aytib qoʻying

    «Javobni oʻzbekcha yoz» degan qatorni yoʻriqnomaga qoʻshing. Aks holda u sizning savolingiz tiliga qarab tanlaydi va aralashib ketishi mumkin.

Bir xil uzunlikdagi ikki qator: tepadagisi olti boʻlakka, pastdagisi oʻn bir boʻlakka boʻlingan
14Taqsimlash

Ishni agentlarga qanday boʻlish kerak

Ishni boʻlishning beshta usuli bor va ular bir-birini almashtirmaydi. Har birining oʻz oʻrni, oʻz foydasi va oʻz narxi bor.

Qachon ishlatiladi

Ishning aniq bosqichlari bor va har bosqich boshqa mahoratni talab qiladi. Eng koʻp ishlatiladigan naqsh.

Misol

Faktlarni yigʻish → matn yozish → tanqid qilish → formatlash. Toʻrt agent, toʻrt aniq vazifa.

Nima yutasiz

Har bosqichni alohida tuzatasiz. Matn yomon chiqsa — qaysi bekat aybdorligi darhol koʻrinadi.

Nima toʻlaysiz

Sozlash vaqti ketadi. Kichik ishga qoʻysangiz, foydasidan koʻra ovorasi koʻp.

Qoida. Boʻlishdan oldin ishni qoʻlda bir marta oxirigacha bajaring va bosqichlarni yozib chiqing. Bosqichlarni sanay olmasangiz — boʻlishga hali erta. 5 ta naqshning hech biri noaniq ishni aniq qilmaydi.

15Ishlaydigan misol

Bitta topshiriq, toʻrtta agent

Haftalik kontent konveyeri: toʻrtta agent, har biriga bitta vazifa. Bekatga bosing va oʻsha agent nima olishini, nima qilishini va nima uzatishini koʻring.

  1. SizChop etishdan oldin koʻrasiz

1. Yigʻuvchi

Faktlarni topadi va tekshiradi

Nima oladi

Hafta mavzusi va 5 ta manba havolasi.

Nima qiladi

Har bir manbani oʻqiydi, faktlarni sana va manba bilan yozib chiqadi, bir-biriga zid joylarni alohida belgilaydi.

Nima uzatadi

Tekshirilgan faktlar roʻyxati, har birida havola.

Yigʻuvchiga beriladigan matnNusxa koʻchiring va kvadrat qavslarni toʻldiring
Vazifang: quyidagi mavzu boʻyicha faktlarni yigʻ va tekshir.

Mavzu: [mavzuni yozing]
Manbalar:
- [havola 1]
- [havola 2]
- [havola 3]

Har bir fakt uchun yoz:
- Faktning oʻzi, bitta gapda
- Sanasi
- Qaysi manbadan olindi

Qoidalar:
- Manbada yoʻq narsani yozma. Topolmasang «topilmadi» deb yoz.
- Ikki manba zid boʻlsa, ikkalasini ham yoz va «ZID» deb belgila.
- Xulosa chiqarma, tavsiya berma, matn yozma. Faqat faktlar roʻyxati.

Natijani faktlar.md fayliga yoz.

Model tanlovi. Arzon model yetadi — bu yerda oʻqish bor, ijod yoʻq.

Uchta bekatdan oʻtib yopiq darvozaga borgan yoʻl va darvoza ustidagi tasdiq belgisi

Oxirgi bekat avtomatlashtirilmaydi

Konveyerning qolgan hamma qismini avtomatlashtirishingiz mumkin — yigʻish, yozish, tekshirish, formatlash. Lekin chop etish, joʻnatish va oʻchirish tugmasini odam bosadi.

Sabab oddiy: bu uchtasi qaytarilmaydi. Qolgan hamma xatoni qaytadan qilib tuzatasiz, bularni esa yoʻq.

16Taqqoslash

Toʻgʻri va xato

Yettita holat. Har birida: aynan nima deyilgan va undan aynan nima chiqqan. Maslahat emas — matnning oʻzi.

01

Vazifa berish

Shunday demang

Bolalar kiyimi haqida post yozib ber

Hech kimga tegishli boʻlmagan umumiy matn. Mavzu yoʻq, muddat yoʻq, ohang yoʻq.

Shunday deng

faktlar.md dagi maʼlumotdan Telegram post yoz. 700 belgigacha, sarlavhasiz, oxirida bitta harakatga chaqiruv. Ohangni namunalar/ dagi 3 ta postdan ol.

Chop etsa boʻladigan matn. Tuzatish kerak boʻlsa ham — bitta joyda.

02

Ohangni tushuntirish

Shunday demang

Jonli va professional ohangda yoz

«Jonli» har kim uchun boshqa narsa. Model oʻrtacha internet ohangini oladi.

Shunday deng

namunalar/ papkasidagi 3 ta postni oʻqi. Jumla uzunligi va murojaat uslubi oʻshalarnikidek boʻlsin.

Ohang sizniki boʻlib chiqadi, chunki u sizning matningizni koʻrdi.

03

Tuzatish soʻrash

Shunday demang

Yoqmadi, qayta yoz

U yana taxmin qiladi. Ikkinchi variant birinchisidan yaxshi boʻlishi shart emas.

Shunday deng

Ikkinchi xatboshi quruq chiqibdi. Uni mijoz beradigan savolga aylantir va javobini keyingi gapda ber. Qolgan matnga tegma.

Faqat oʻsha joy oʻzgaradi. Yaxshi chiqqan qismlar buzilmaydi.

04

Sifatni tekshirish

Shunday demang

Yaxshi chiqdimi?

Deyarli har doim «ha, yaxshi» deb javob beradi. Foydasi nol.

Shunday deng

Bu matnning eng zaif 3 ta joyini sabab bilan koʻrsat. Har biriga: qaysi gapda, nima muammo, nima qilish kerak. Oʻzing tuzatma.

Aniq roʻyxat olasiz va qaysi biri bilan rozi boʻlishni oʻzingiz hal qilasiz.

05

Ishni boʻlish

Shunday demang

Postni yoz, faktlarni tekshir va formatga sol

Uchalasini ham oʻrtacha qiladi. Yozayotib tekshiradi, tekshirayotib yana yozadi va oxirida qaysi bosqich buzilganini bilmaysiz.

Shunday deng

Uchta alohida soʻrov: birinchisi faqat faktlarni yigʻadi, ikkinchisi faqat yozadi, uchinchisi faqat tekshiradi va tuzatmaydi.

Natija yomon chiqsa, qaysi bekat aybdorligi darhol koʻrinadi va faqat oʻshasini tuzatasiz.

06

Koʻp nusxa soʻrash

Shunday demang

30 ta dars konspektini yozib chiq

Oʻttiztasi ham bir xil xato bilan chiqadi. Hammasini qaytadan qilasiz.

Shunday deng

Avval 1 ta konspekt yoz. Men koʻrib tasdiqlaganimdan keyin «xuddi shu qolipda qolgan 29 tasini yoz» deyman.

Xato bitta nusxada tutiladi. Tasdiqlangan namuna qolgan 29 tasi uchun oʻlchov boʻladi.

07

Ruxsat berish

Shunday demang

Hamma narsaga ruxsat berib qoʻyish — tez boʻlsin deb

Bir kuni tayyor boʻlmagan matn joʻnab ketadi yoki kerakli fayl oʻchadi. Ikkalasi ham qaytarilmaydi.

Shunday deng

Oʻqish — ochiq. Yozish — har safar tasdiq. Oʻchirish va joʻnatish — yopiq, buni odam qiladi.

Tezlik deyarli oʻzgarmaydi, chunki ishning 90 foizi oʻqish va yozishdan iborat.

17Ustalik

Maksimal darajada ishlash

Bu oltitasi ishlayotgan agentni professional darajaga koʻtaradi. Boshlagan kuningizdan emas, ikkinchi haftadan qoʻllang.

01

Har rolga oʻz modeli

Yigʻuvchi va yigʻishtiruvchiga arzon model yetadi. Yozuvchi va tanqidchiga kuchlisini bering. Hammasiga eng qimmatini qoʻyish — pulni yoqish.

02

Bitta agent — bitta vazifa

«Yoz va tekshir va formatla» degan agent uchalasini ham oʻrtacha qiladi. Vazifani boʻling.

03

Kontekstni toza tuting

Uzun suhbatni tuzatishga urinmang. Yangi suhbat oching va faqat kerakli materialni koʻchiring.

04

Rejani oldin koʻring

Katta ishda avval «nima qilmoqchisan, sanab ber» deb soʻrang. Reja notoʻgʻri boʻlsa, uni tuzatish natijani tuzatishdan arzon.

05

Oxirgi darvozada odam

Chop etish, joʻnatish va oʻchirishni hech qachon avtomatlashtirmang. Qolgan hamma narsani avtomatlashtirsangiz boʻladi.

06

Oʻlchang

Har hafta bitta savol: natijaga qancha tuzatish kiritdim? Bu son kamayayotgan boʻlsa — agent ishlayapti.

Toza boshlanib, keyin uzilib chalkashib ketgan yorugʻ chiziq

Beshta eng koʻp uchraydigan xato

  • Hamma ishni bitta agentga berish

    U yozadi, tekshiradi, formatlaydi va uchalasini ham oʻrtacha qiladi. Bosqichlarni ajrating.

  • Namunasiz boshlash

    Eng koʻp uchraydigan xato. Natija «AI yozgan» boʻlib chiqishining asosiy sababi shu.

  • Tasdiqlamasdan koʻpaytirish

    20 ta nusxani birdan soʻrasangiz, 20 tasi ham bir xil xato bilan chiqadi.

  • Oʻchirish va joʻnatishga ruxsat berish

    Bu ikkitasi qaytarilmaydi. Tezlik uchun ham ochmang.

  • Yoʻriqnomani chatda takrorlash

    Bir gapni ikkinchi marta yozayotgan boʻlsangiz — uning oʻrni fayl.

Bu sahifa darslikning davomi

Agent qurishdan oldin soʻrashni bilish kerak. Hech qachon ishlatmagan boʻlsangiz — darslikning birinchi darsidan boshlang, keyin shu sahifaga qayting.

Darslikka oʻtish